Türkiye, 2025 yılında dünya genelinde en fazla tekstil ihraç eden beşinci ülke konumunu koruyor. Yılda yaklaşık 26 milyar dolarlık tekstil ürününü yurtdışına satan Türkiye, 2023 yılındaki 30 milyar dolarlık ihracat rakamıyla kıyaslandığında yaklaşık yüzde 13’lük bir düşüş yaşamış durumda. Bu gerilemenin başlıca sebeplerinden biri, Bangladeş ve Vietnam gibi ülkelerin daha uygun fiyatlarla pazara girmesi.
Ancak Türkiye’yi sadece bu rakamlarla değerlendirmek yanıltıcı olur. Asıl avantajları başka alanlarda gizli. Türkiye, hızlı teslimat süreleri ve kaliteli ham maddeleriyle öne çıkıyor. Örneğin, Türk tekstilinin ham maddesi olan pamuk, Ege Bölgesi’nde, Pamukkale çevresinde yetişiyor.
Türkiye’nin en büyük avantajı, İstanbul’dan bir siparişin 3 ila 7 gün içinde Avrupa’nın merkezlerine ulaşabilmesi. Bu süre, Bangladeş’ten 13 ila 17 hafta, Vietnam’dan ise 8 ila 11 hafta sürüyor. Bu durum, hızlı moda markalarının Türkiye’ye olan ilgisini artırıyor. Türkiye, 1996 yılından beri AB ile Gümrük Birliği içinde bulunuyor ve Avrupa’nın 27 ülkesine sıfır gümrük vergisi ile mal satabiliyor. Buna karşılık, Çin’in aynı ürünleri piyasaya sokabilmesi için yüzde 12 vergi ödemesi gerekiyor.
ABD’nin Çin’den gelen tekstil ürünlerine uyguladığı yüzde 125 gümrük vergisi, Türkiye için büyük bir fırsat oluşturdu; zira Türkiye’nin ödemesi gereken vergi oranı sadece yüzde 15. Bu durum, The North Face ve Nike gibi Amerikan markalarının Türkiye’den tedarikçi arayışını hızlandırdı ve bu artış, 2025-2026 döneminde somut sipariş artışlarıyla kendini gösterecek.
Modern Türk tekstil fabrikalarında yaklaşık 2 milyon kişi istihdam ediliyor. Türkiye, tarımdan başlayarak, iplik üretimi, kumaş dokuma, boyama, kesme ve dikim süreçlerinin tamamını kendi bünyesinde yönetiyor. Bu durum, Levi’s, Marks & Spencer ve Tommy Hilfiger gibi büyük markaların neden Türk üreticileri tercih ettiğini açıklıyor.
Türkiye, ayrıca organik tekstil belgeleri (GOTS) konusunda dünya genelinde üçüncü sırada. 1.730 sertifikalı işletmeye sahip olan Türkiye, Avrupa’nın yeni çevre yönetmelikleri doğrultusunda, belgeleri olmayan Asya rakiplerine göre avantaj elde edecek.
Türk hükümeti, HIT-30 programı kapsamında yüksek teknolojili üretime 30 milyar dolarlık bir yatırım yapmayı hedefliyor. 2025 yılına kadar tekstil otomasyonu pazarının 6 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
2026 yılında İran ile ABD arasındaki gerginlik, Orta Doğu’daki ticaret yollarını tehdit etse de Türkiye için yeni fırsatlar yaratıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki artan gerginlik, enerji fiyatlarını yükseltti; petrol fiyatları yüzde 45, doğal gaz fiyatları ise yüzde 55 oranında arttı. Bu durum, Türkiye’nin tekstil üretim maliyetlerini doğrudan etkiliyor.
Uzak Doğu’daki tedarik zincirlerindeki aksaklıklar, Türkiye’nin faydasına döndü. Vietnam, Bangladeş ve Pakistan’daki fabrikalarda enerji kısıtlamaları başlarken, teslim süreleri uzadı ve navlun maliyetleri yüzde 15 oranında arttı. Güney Kore’deki bazı tekstil fabrikalarında kapasite kullanımı ise yüzde 20-30 oranında düştü. Bu kaos ortamında Avrupalı alıcılar, uzak tedarikçiler yerine daha yakın olan Türkiye gibi ülkeleri tercih etmeye başladı.